Q & A : Mutaah

1.      APAKAH YANG DIMAKSUDKAN DENGAN MUTAAH?

Mutaah ialah suatu pembayaran saguhati yang diberikan oleh bekas suami kepada bekas isterinya selepas mereka bercerai sama ada berupa wang ataupun barang. Saguhati Mutaah ini dikira bayaran yang wajib apabila perceraian itu berlaku bukan disebabkan oleh kesalahan pihak bekas isteri.

2.      APAKAH HUKUM MENGENAI MUTAAH?

Jumhur ulama menyatakan hukum asal Mutaah ialah sunat iaitu suatu amalan yang digalakkan terhadap suami yang telah menceraikan isterinya. Alasan pendapat ini disandarkan kepada ayat 236 surah al-Baqarah yang bermaksud:-

“Hendaklah kamu memberikan Mutaah (iaitu pemberian saguhati) kepada mereka yang diceraikan itu, iaitu suami yang senang hendaklah memberikannya menurut kemampuan mereka dan bagi suami yang susah menurut kemampuannya sebagai pemberian saguhati menurut apa yang patut dan menjadi satu kewajipan ke atas orang yang mahu berbuat demikian”.    

   

 Mengikut Imam Shafie, Mutaah itu wajib diberikan kepada isteri sama ada dia diceraikan sebelum atau selepas disetubuhi, sudah ditentukan maharnya atau belum. Ia boleh diberikan dalam bentuk wang, pakaian dan barang lain.

3.      APAKAH TUJUAN MUTAAH?

Mutaah bertujuan untuk meringankan sedikit beban yang ditanggung oleh bekas isteri akibat diceraikan oleh bekas suaminya. Dengan pemberian Mutaah ini kepada bekas isteri –

i. Akan membolehkan isteri untuk berdikari dan memulakan hidup baru selepas bercerai;

ii. Akan mengelakkan prasangka buruk masyarakat terhadap isteri itu bahawa perceraian adalah berpunca daripada kesalahan isteri;

iii. Ia merupakan perhargaan daripada suami atas sumbangan dan peranan isteri.

4.      APAKAH PRASYARAT UNTUK ISTERI MEMOHON MUTAAH DI MALAYSIA?

Prasyarat untuk isteri memohon Mutaah di Malaysia adalah seperti yang berikut:

                                i.            Wujud perkahwinan yang sah;

                              ii.            Berlaku perceraian bukan berpunca daripada isteri;

                            iii.            Berlaku perceraian hidup;

                             iv.            Berlaku persetubuhan;

                               v.            Perceraian bukan disebabkan oleh suami papa2.

5.      APAKAH FAKTOR YANG MENGGUGURKAN HAK MUTAAH?

Faktor yang menggugurkan hak Mutaah adalah seperti berikut:

i.            Isteri yang Nusyuz yang disabitkan oleh Mahkamah;

ii.            Isteri yang diceraikan sebelum bersetubuh dan mas kahwin disebut dalam akad;

iii.            Isteri Murtad;

iv.            Perceraian secara Tebus Talaq.

6.      BAGAIMANAKAH CARA UNTUK MENENTUKAN KADAR MUTAAH?

Tiada terdapat suatu panduan tertentu yang boleh dijadikan formula tetap untuk menentukan kadar dalam pemberian Mutaah daripada seorang bekas suami kepada isteri yang diceraikan. Namun begitu, terdapat prinsip umum yang menyatakan bahawa sesuatu pemberian hendaklah diasaskan kepada –

                                i.            Kemampuan suami;

                              ii.            Status pasangan;

                            iii.            Tempoh perkahwinan;

                             iv.            Pengorbanan isteri.

7. APAKAH PERUNTUKKAN MENGENAI MUTAAH DALAM UNDANG-UNDANG KELUARGA ISLAM?

Peruntukkan mengenai Mutaah pada umumnya terdapat dalam semua Enakmen Keluarga Islam Negeri. Seksyen 56 Akta Undang-undang Keluarga Islam (Wilayah Persekutuan) 1984, misalnya menyebut –

“Sebagai tambahan kepada haknya untuk memohon nafkah, seorang perempuan yang telah diceraikan tanpa sebab yang patut oleh suaminya boleh memohon Mutaah atau pemberian saguhati kepada Mahkamah, dan Mahkamah boleh, selepas mendengar pihak-pihak itu dan apabila berpuas hati bahawa perempuan itu telah diceraikan tanpa sebab yang patut, memerintahkan suami membayar sejumlah wang yang wajar dan patut mengikut Hukum Syarak”.